Laptop yang kita gunakan hari ini mampu melakukan berjuta-juta operasi dalam masa yang singkat. GPU pula membolehkan model artificial intelligence atau AI dilatih menggunakan jumlah data yang sangat besar, manakala supercomputer digunakan untuk simulasi cuaca, penyelidikan sains, kejuruteraan dan pelbagai pengiraan kompleks.
Jadi, mengapa manusia masih mahu membina jenis komputer baharu yang dipanggil quantum computer?
Jawapannya bukan kerana komputer biasa sudah tidak berguna.
Sebaliknya, terdapat kategori masalah tertentu yang menjadi sangat sukar apabila jumlah pemboleh ubah dan kemungkinan meningkat. Untuk sesetengah masalah seperti simulasi sistem kuantum, kriptografi atau algoritma matematik tertentu, pendekatan quantum berpotensi memberikan kaedah pengiraan yang tidak praktikal dilakukan menggunakan komputer klasik sahaja.
Quantum computing menggunakan sifat mekanik kuantum seperti superposition, entanglement dan interference untuk memproses maklumat dengan cara yang berbeza daripada komputer klasik. IBM menyenaraikan ketiga-tiga fenomena ini sebagai konsep asas yang digunakan dalam pengkomputeran kuantum.
Namun, ada satu perkara yang perlu difahami dari awal:
Quantum computer bukan komputer biasa yang sekadar seribu atau sejuta kali lebih pantas. Ia adalah paradigma pengkomputeran yang berbeza dan hanya menawarkan kelebihan untuk jenis masalah tertentu.
Ia juga belum berada pada tahap untuk menggantikan laptop, server atau supercomputer yang kita gunakan hari ini.
Quantum computing atau pengkomputeran kuantum ialah bidang pengkomputeran yang menggunakan prinsip mekanik kuantum untuk mewakili dan memproses maklumat.
Komputer biasa menggunakan unit maklumat yang dipanggil bit.
Bit mempunyai dua kemungkinan:
0
1
Quantum computer pula menggunakan quantum bit atau qubit.
Qubit mempunyai sifat matematik dan fizikal yang membolehkannya berada dalam keadaan kuantum yang jauh lebih kompleks daripada bit biasa. Apabila qubit diukur, hasil akhirnya masih boleh dibaca sebagai nilai klasik seperti 0 atau 1, tetapi sebelum pengukuran, keadaannya boleh berada dalam superposition.
Inilah antara perbezaan asas yang membolehkan algoritma quantum memproses sesuatu masalah dengan cara yang tidak boleh dilakukan menggunakan logic gate klasik semata-mata.
Quantum Computing vs Komputer Biasa
Walaupun kedua-duanya dipanggil komputer, architecture dan cara pengiraannya sangat berbeza.
Aspek
Komputer Klasik
Quantum Computer
Unit asas
Bit
Qubit
Nilai asas
0 atau 1
Quantum state
Operasi
Classical logic gates
Quantum gates
Pemproses
CPU, GPU
Quantum Processing Unit
Cara pengiraan
Classical algorithms
Quantum algorithms
Kegunaan
Hampir semua tugas komputer biasa
Masalah khusus
Tahap kematangan
Sangat matang
Masih berkembang
Pengurusan ralat
Relatif stabil
Sangat mencabar
Komputer klasik sangat bagus untuk hampir semua perkara yang kita lakukan hari ini:
Quantum computer pula bukan direka untuk mengambil alih semua tugas tersebut.
Ia lebih sesuai dilihat sebagai specialised computational accelerator yang pada masa hadapan mungkin digunakan bersama CPU, GPU dan supercomputer untuk bahagian pengiraan tertentu.
Adakah Quantum Computer Sentiasa Lebih Laju?
Tidak.
Ini antara salah faham terbesar tentang quantum computing.
Quantum computer tidak mendapat kelebihan hanya kerana ia menggunakan qubit.
Kelebihan hanya berlaku apabila:
masalah tersebut mempunyai struktur yang sesuai,
terdapat quantum algorithm yang sesuai,
quantum hardware mempunyai kualiti mencukupi,
ralat dapat dikawal,
kelebihan tersebut masih wujud selepas mengambil kira kos keseluruhan pengiraan.
Contohnya, Grover’s algorithm boleh memberikan peningkatan kuadratik untuk masalah unstructured search tertentu. Namun, IBM sendiri menegaskan bahawa kelebihan teorinya tidak bermaksud practical quantum advantage akan dicapai dengan mudah dalam masa terdekat.
Jadi, ayat seperti “quantum computer akan membuat semua komputer hari ini obsolete” adalah tidak tepat.
Apa Itu Qubit?
Qubit merupakan unit asas maklumat dalam quantum computing.
Jika bit klasik mempunyai keadaan 0 atau 1, keadaan qubit diterangkan menggunakan quantum state dan probability amplitudes.
Tiga konsep penting membantu kita memahami keistimewaan qubit:
1. Superposition
Superposition bermaksud keadaan quantum boleh terdiri daripada kombinasi beberapa kemungkinan sebelum pengukuran dilakukan.
Ia kadangkala diterangkan sebagai qubit berada dalam keadaan “0 dan 1 serentak”.
Analogi itu berguna untuk pengenalan tetapi tidak sepenuhnya tepat.
Superposition bukan sekadar komputer menyimpan dua nombor pada masa yang sama. Keadaan tersebut mempunyai amplitude dan phase tertentu yang boleh dimanipulasi oleh quantum gates.
Apabila diukur, kita mendapat keputusan klasik mengikut kebarangkalian yang ditentukan oleh quantum state tersebut. IBM turut menekankan bahawa qubit dalam superposition tidak sama dengan syiling biasa yang hanya mempunyai keputusan rawak.
2. Entanglement
Apabila beberapa qubit menjadi entangled, keadaan keseluruhan sistem tidak lagi boleh diterangkan dengan melihat setiap qubit secara bebas.
Maksudnya, hubungan antara qubit itu sendiri menjadi sebahagian daripada maklumat quantum.
Entanglement merupakan salah satu resource penting dalam quantum information dan boleh digunakan untuk membina algoritma serta protokol quantum tertentu.
3. Quantum Interference
Interference mungkin kurang popular berbanding superposition dan entanglement, tetapi ia sangat penting.
Quantum algorithm tidak sekadar menghasilkan semua kemungkinan kemudian “memilih jawapan betul”.
Sebaliknya, algorithm direka supaya amplitude bagi sesetengah kemungkinan:
saling menguatkan, atau
saling membatalkan.
Contohnya, Grover’s algorithm menggunakan amplitude amplification bagi meningkatkan kebarangkalian mendapatkan jawapan yang dikehendaki apabila pengukuran dilakukan.
Bagaimana Quantum Computer Berfungsi?
Secara ringkas, pengiraan quantum berasaskan circuit boleh dibayangkan melalui proses berikut.
Langkah 1: Sediakan Qubit
Qubit disediakan dalam keadaan awal tertentu.
Kebanyakannya bermula daripada computational basis state seperti |0⟩.
Langkah 2: Gunakan Quantum Gates
Quantum gates digunakan untuk mengubah quantum state.
Antara contoh quantum gates ialah:
Hadamard gate,
Pauli X,
Pauli Y,
Pauli Z,
controlled NOT atau CNOT.
Hadamard gate, sebagai contoh, boleh digunakan untuk menghasilkan superposition.
CNOT pula boleh digunakan bersama gate lain untuk menghasilkan entanglement antara qubit. IBM menggunakan model bit, gates dan circuits sebagai antara asas utama untuk menerangkan quantum computation.
Langkah 3: Bina Quantum Circuit
Beberapa quantum gates disusun menjadi satu quantum circuit.
Susunan inilah yang membentuk operasi quantum algorithm.
Ia sama secara konsep dengan program komputer klasik yang mempunyai beberapa arahan, cuma sifat operasinya sangat berbeza.
Langkah 4: Manfaatkan Interference
Quantum algorithm mengatur amplitudes supaya kemungkinan yang berguna dapat dipertingkatkan manakala kemungkinan lain dikurangkan.
Di sinilah sebahagian daripada “kuasa” quantum algorithm sebenarnya datang.
Langkah 5: Ukur Qubit
Akhir sekali, qubit diukur.
Measurement menukarkan maklumat quantum kepada output yang boleh dibaca secara klasik.
Dalam banyak eksperimen, circuit yang sama perlu dijalankan berkali-kali untuk mendapatkan distribution keputusan.
Sama seperti komputer biasa memerlukan software, quantum computer juga memerlukan algorithm.
Malah, mempunyai sejuta qubit sekalipun tidak berguna jika kita tidak mempunyai algorithm yang boleh menggunakan hardware tersebut dengan berkesan.
Dua quantum algorithm yang sering digunakan untuk menerangkan potensi bidang ini ialah Shor’s algorithm dan Grover’s algorithm.
Shor’s Algorithm
Peter Shor memperkenalkan algorithm untuk integer factorisation pada 1994.
Secara teori, Shor’s algorithm membolehkan integer besar difaktorkan secara jauh lebih efisien berbanding kaedah klasik yang diketahui.
Mengapa ini penting?
Sebahagian sistem public key cryptography seperti RSA bergantung pada kesukaran memfaktorkan nombor besar.
Quantum computer berskala besar dan fault tolerant yang mampu menjalankan Shor’s algorithm pada saiz cryptographic sebenar boleh menjejaskan sistem tersebut. IBM menerangkan implikasi ini dalam dokumentasi Shor’s algorithm mereka.
Ini tidak bermaksud quantum computer hari ini sudah boleh memecahkan RSA yang digunakan Internet secara besar-besaran.
Hardware yang diperlukan untuk serangan sedemikian mestilah jauh lebih berkuasa daripada demonstrasi kecil Shor’s algorithm hari ini.
Grover’s Algorithm
Grover’s algorithm pula digunakan untuk masalah unstructured search.
Jika pendekatan klasik memerlukan order sekitar N queries untuk pencarian tertentu, Grover boleh mengurangkannya kepada order sekitar √N.
Ini dipanggil quadratic speedup, bukannya exponential speedup.
Ia menunjukkan satu prinsip penting:
Quantum advantage bukan satu jenis speedup yang sama untuk semua masalah. Setiap algorithm mempunyai kelebihan dan batasannya sendiri.
Jenis Quantum Computer
Tidak semua quantum computer dibina menggunakan teknologi yang sama.
Beberapa pendekatan sedang diterokai.
Superconducting Qubits
Superconducting circuits merupakan antara pendekatan paling terkenal dan digunakan dalam processor quantum seperti Google Willow.
Pendekatan ini biasanya beroperasi pada suhu yang sangat rendah dan memerlukan sistem cryogenic yang kompleks. Google menggunakan superconducting processor dalam kerja quantum error correction mereka.
Trapped Ion
Pendekatan ini menggunakan ion yang diperangkap menggunakan electromagnetic fields dan kemudian dimanipulasi menggunakan laser.
Quantinuum, sebagai contoh, membangunkan sistem quantum berasaskan trapped ion.
Photonic Quantum Computing
Pendekatan photonic menggunakan photon atau zarah cahaya sebagai qubit.
PsiQuantum antara syarikat yang membangunkan architecture berasaskan integrated photonics dan single photons.
Neutral Atom
Quantum computer juga boleh dibina menggunakan atom neutral yang dikawal menggunakan laser.
Dalam platform seperti QuEra, array atom individu boleh dipegang menggunakan optical tweezers sebelum quantum state dimanipulasi.
Quantum Annealing
Quantum annealing berbeza daripada universal gate based quantum computing.
Pendekatan ini lebih khusus kepada masalah yang boleh dipetakan sebagai pencarian keadaan tenaga rendah atau optimization tertentu. D Wave ialah salah satu syarikat yang menggunakan architecture ini.
Buat masa ini, belum wajar menganggap satu architecture sudah pasti akan menjadi pemenang jangka panjang.
Apakah Kegunaan Quantum Computing?
Potensi quantum computing merangkumi beberapa industri, tetapi penting untuk membezakan potensi penyelidikandaripada penggunaan komersial yang sudah terbukti.
1. Simulasi Molekul dan Penemuan Ubat
Molekul sendiri merupakan sistem quantum.
Apabila saiz molekul meningkat, simulasi quantum state yang tepat boleh menjadi sangat sukar menggunakan komputer klasik.
Quantum computer berpotensi digunakan untuk memahami:
struktur molekul,
interaksi kimia,
tindak balas,
sifat bahan,
kandidat ubat tertentu.
Namun, kebanyakan aplikasi berskala besar masih memerlukan hardware yang lebih matang.
2. Penemuan Material Baharu
Quantum simulation juga mempunyai potensi dalam pembangunan:
bateri,
catalyst,
semiconductor,
material tenaga,
superconductors.
Jika saintis dapat memodelkan tingkah laku bahan dengan lebih tepat sebelum menghasilkan prototaip fizikal, proses R&D berpotensi menjadi lebih efisien.
3. Optimization
Banyak industri menghadapi optimization problem.
Contohnya:
jadual penerbangan,
pengagihan sumber,
route delivery,
portfolio,
production scheduling,
fleet management.
Quantum algorithms dan quantum annealing sedang dikaji untuk kategori masalah ini.
Tetapi terdapat satu caveat besar:
Tidak semua optimization problem akan menjadi lebih pantas hanya kerana ia dijalankan pada quantum computer.
Classical optimization juga berkembang sangat pantas dan sering memberikan penyelesaian yang sangat baik.
4. Kewangan
Bidang kewangan mengkaji kemungkinan penggunaan quantum computing untuk:
portfolio optimization,
risk modelling,
derivative pricing,
scenario simulation,
Monte Carlo related workloads.
Nilai sebenar hanya muncul sekiranya quantum algorithm boleh memberikan improvement yang mengatasi sistem classical terbaik selepas mengambil kira kos keseluruhan.
5. Logistics dan Supply Chain
Masalah logistics boleh melibatkan terlalu banyak kombinasi apabila jumlah:
lori,
gudang,
pelanggan,
masa penghantaran,
inventori,
meningkat.
Quantum optimization mungkin menjadi satu lagi tool dalam sistem logistics masa depan, tetapi ia lebih berkemungkinan melengkapi classical computing berbanding menggantikannya.
6. Tenaga
Potensi penggunaan meliputi:
battery chemistry,
grid optimization,
material tenaga,
catalyst,
simulation bahan.
Sekali lagi, quantum simulation mungkin menjadi application yang lebih natural kerana sistem yang disimulasikan sendiri mempunyai sifat quantum.
7. Artificial Intelligence
Hubungan antara quantum computing dan AI menghasilkan bidang yang dikenali sebagai quantum machine learning.
Researchers mengkaji sama ada quantum algorithms boleh membantu komponen tertentu dalam machine learning.
Namun:
Quantum computing bukan versi AI yang lebih maju, dan quantum processor bukan sekadar GPU yang jauh lebih laju.
AI dan quantum computing ialah dua bidang berbeza.
Dalam jangka masa terdekat, perkembangan AI masih banyak bergantung kepada classical hardware seperti GPU dan accelerator khusus.
Quantum Computing dan Cybersecurity
Cybersecurity mungkin menjadi salah satu implikasi quantum computing yang paling penting kepada organisasi walaupun quantum computer berskala besar masih belum tersedia.
Mengapa?
Kerana sesetengah encryption yang digunakan hari ini boleh menjadi tidak selamat jika fault tolerant quantum computer yang cukup berkuasa berjaya dibina.
Apa Itu Post Quantum Cryptography?
Post quantum cryptography atau PQC ialah cryptographic algorithms yang direka untuk tahan terhadap serangan daripada komputer klasik dan quantum.
Ia tidak bermaksud encryption tersebut perlu dijalankan menggunakan quantum computer.
Pada Ogos 2024, National Institute of Standards and Technology atau NIST memuktamadkan tiga standard PQC pertama dan menggesa organisasi mula beralih kepada teknologi tahan kuantum.
Menjelang 2026, NIST terus menegaskan bahawa ketiga-tiga standard tersebut sedia untuk dilaksanakan dan proses migrasi patut bermula sekarang, bukannya menunggu quantum computer yang mampu memecahkan encryption semasa muncul.
Risiko Harvest Now, Decrypt Later
Bayangkan penyerang mencuri encrypted data hari ini.
Walaupun mereka tidak boleh membacanya sekarang, mereka boleh menyimpan data tersebut.
Jika teknologi quantum pada masa hadapan mampu memecahkan encryption yang digunakan, data lama itu mungkin boleh didecrypt kemudian.
Strategi ini sering dirujuk sebagai harvest now, decrypt later.
Ia sangat relevan untuk data yang perlu kekal sulit selama bertahun-tahun seperti:
Sebab itulah quantum security bukan semata-mata masalah yang boleh ditangguhkan sehingga quantum computer besar siap dibina.
Kelebihan Quantum Computing
Jika teknologi ini berjaya diskalakan, beberapa potensi kelebihannya termasuk:
Menyelesaikan kelas masalah tertentu dengan lebih efisien
Mensimulasikan sistem quantum dengan lebih natural
Membuka teknik optimization baharu
Membantu penyelidikan kimia dan material
Menghasilkan algorithm computational yang tidak wujud dalam computing klasik
Bekerjasama dengan AI dan HPC dalam hybrid computing
Namun perkataan paling penting di sini ialah tertentu.
Quantum computer tidak menjanjikan speedup universal.
Cabaran Terbesar Quantum Computing
Jika potensinya begitu besar, mengapa kita belum mempunyai quantum computer fault tolerant berskala besar?
Kerana qubit sangat sukar dikawal.
Quantum Noise
Quantum hardware mudah terjejas oleh gangguan daripada persekitaran.
Gangguan tersebut menghasilkan ralat yang boleh merosakkan calculation.
Decoherence
Quantum state tidak kekal stabil selama-lamanya.
Apabila interaction dengan persekitaran menyebabkan maklumat quantum hilang, proses ini dikenali sebagai decoherence.
Gate Error
Quantum gates juga tidak sempurna.
Apabila jumlah operasi dalam circuit meningkat, error boleh terkumpul dan akhirnya menjadikan keputusan tidak berguna.
Quantum Error Correction
Salah satu penyelesaian paling penting ialah quantum error correction atau QEC.
Daripada bergantung kepada satu physical qubit sahaja, beberapa physical qubits boleh digunakan untuk melindungi maklumat yang membentuk satu logical qubit.
Ini menghasilkan dua istilah penting:
Physical qubit Qubit fizikal sebenar dalam processor.
Logical qubit Qubit yang maklumatnya dilindungi menggunakan error correcting code.
Pada 2024, Google Quantum AI menerbitkan hasil eksperimen menggunakan processor Willow yang menunjukkan error suppression apabila surface code dibesarkan di bawah error correction threshold. Ianya satu milestone penting, tetapi masih bukan quantum computer fault tolerant berskala penuh.
Itulah sebabnya headline seperti “processor ini mempunyai 1,000 qubits” tidak cukup untuk menentukan komputer mana paling berkuasa.
Kita juga perlu melihat:
error rate,
gate fidelity,
connectivity,
coherence,
circuit depth,
logical qubits,
kemampuan error correction.
Apa Itu Fault Tolerant Quantum Computing?
Fault tolerant quantum computing bermaksud sistem boleh terus melakukan pengiraan quantum yang panjang walaupun physical components mengalami ralat, kerana ralat dapat dikesan dan dibetulkan dengan cukup baik.
Inilah antara matlamat besar industri sekarang.
IBM, misalnya, menyasarkan sistem large scale fault tolerant dengan ratusan logical qubits menjelang penghujung dekad. Roadmap syarikat itu meletakkan sasaran sistem sedemikian pada 2029, tetapi ia masih merupakan roadmap syarikat dan bukan jaminan teknologi tersebut pasti tersedia mengikut jadual.
Perbezaan ini penting.
Announcement dan roadmap tidak sepatutnya dianggap sama dengan pencapaian hardware sebenar.
Adakah Quantum Computer Sudah Wujud?
Ya. Quantum computer sebenar sudah wujud.
Developer, universiti dan organisasi tertentu boleh menggunakan quantum hardware melalui platform cloud atau akses penyelidikan.
Tetapi soalan yang lebih tepat ialah:
Adakah kita sudah mempunyai quantum computer universal, besar, fault tolerant dan cukup ekonomik untuk menyelesaikan banyak masalah industri?
Jawapannya masih belum pada skala yang dibayangkan oleh visi jangka panjang bidang ini.
Perkembangan semasa lebih kepada meningkatkan:
kualiti qubit,
error correction,
logical qubits,
modular architecture,
quantum software,
integrasi classical quantum.
Masa Depan: Quantum Computer dan Supercomputer Akan Bekerjasama
Masa depan quantum computing mungkin tidak berbentuk:
Quantum Computer vs Classical Computer
Sebaliknya:
CPU + GPU + Supercomputer + Quantum Processing Unit
Dalam model ini, komputer klasik menjalankan sebahagian besar aplikasi.
Quantum processor dipanggil hanya apabila terdapat calculation tertentu yang sesuai dengannya.
Ini menyerupai bagaimana GPU hari ini tidak menggantikan CPU.
GPU digunakan sebagai accelerator untuk calculation yang sesuai seperti graphics, matrix computation dan AI workloads.
IBM juga meletakkan integrasi quantum systems dengan high performance computing sebagai sebahagian daripada hala tuju teknologi mereka.
Adakah Quantum Computer Akan Menggantikan Laptop?
Sangat tidak mungkin berdasarkan cara teknologi ini sedang dibangunkan.
Tidak ada kelebihan praktikal menggunakan quantum computer untuk:
Classical computer jauh lebih praktikal untuk tugas tersebut.
Quantum processor lebih berkemungkinan berada di data centre, research facility atau cloud infrastructure dan diakses apabila calculation tertentu memerlukannya.
Quantum Computing di Malaysia
Malaysia juga mula membangunkan ekosistem quantum sendiri.
MIMOS telah menubuhkan Quantum Intelligence Centre sebagai platform nasional untuk applied quantum R&D, pembangunan bakat dan kerjasama industri. Pada Januari 2026, MIMOS turut mengadakan engagement dengan Institute of Microengineering and Nanoelectronics UKM untuk memperkukuh agenda quantum engineering negara.
MIMOS juga menyatakan rancangan yang merangkumi pembangunan:
Malaysian Quantum Valley,
National Quantum Hub,
quantum testbeds,
pembangunan bakat,
quantum secure communications,
kolaborasi universiti dan industri.
Bagi Malaysia, peluang quantum tidak semestinya bermaksud kita perlu bersaing membina processor terbesar dunia.
Peluang boleh datang daripada:
cybersecurity,
post quantum cryptography,
semiconductor,
photonics,
advanced electronics,
algorithm,
software,
cloud integration,
research,
pendidikan dan pembangunan bakat.
Apa Maksud Quantum Computing kepada Bisnes?
Bagi majoriti SME Malaysia, membeli quantum computer bukan sesuatu yang perlu difikirkan sekarang.
Malah, syarikat mungkin mendapat ROI yang jauh lebih tinggi dengan memperbaiki perkara asas seperti:
Tetapi organisasi yang mempunyai data sensitif jangka panjang patut mula mengambil serius perkembangan post quantum cybersecurity.
Pendekatan lebih praktikal ialah:
Kenal pasti sistem cryptography yang digunakan.
Fahami data mana perlu kekal sulit untuk tempoh panjang.
Tingkatkan crypto agility.
Ikuti standard PQC.
Pantau application quantum yang relevan dengan industri.
Elakkan membeli produk semata-mata kerana mempunyai label “quantum”.
NIST sendiri kini mengesyorkan migrasi kepada standard post quantum dimulakan lebih awal.
Kerjaya dalam Quantum Computing
Quantum computing juga membuka bidang kerjaya baru yang merentasi pelbagai disiplin.
Antaranya:
quantum physicist,
quantum algorithm researcher,
quantum software engineer,
quantum hardware engineer,
electronics engineer,
cryogenic engineer,
photonics engineer,
quantum error correction researcher,
cybersecurity specialist,
post quantum cryptography specialist.
Perlu Jadi Ahli Fizik untuk Bekerja dalam Quantum Computing?
Tidak semestinya.
Jika sasaran anda ialah fundamental quantum physics atau qubit hardware, pengetahuan fizik yang mendalam sangat penting.
Tetapi ekosistem quantum turut memerlukan kemahiran seperti:
computer science,
mathematics,
Python,
electrical engineering,
semiconductor,
cybersecurity,
cloud computing,
algorithm design.
Bagi pelajar sekolah atau universiti yang berminat dengan bidang ini, asas matematik, fizik, programming dan problem solving merupakan permulaan yang sangat baik.
Bina Kerjaya dalam Dunia Teknologi yang Sedang Berubah
Quantum computing hanyalah satu daripada banyak teknologi yang boleh mengubah pasaran kerja dalam dekad akan datang.
AI, semiconductor, cybersecurity, robotics, data science, renewable energy dan quantum technology semuanya memerlukan generasi pekerja yang mempunyai kemahiran STEM yang lebih kukuh.
Jika anda masih di sekolah, kolej atau universiti dan tertanya-tanya bidang mana patut dipilih, jangan sekadar mengejar course yang sedang popular.
Fahami dahulu jenis kerjaya, kemahiran yang diperlukan dan bagaimana teknologi seperti AI akan mengubah sesuatu pekerjaan.
Baca ebook: STEM Untuk Anak Muda Malaysia: Panduan Pilih Kerjaya, Course dan Kerja Bergaji Tinggi Dalam Era AI
Panduan ini sesuai untuk pelajar dan anak muda Malaysia yang mahu merancang laluan pendidikan dan kerjaya dengan lebih strategik dalam ekonomi yang semakin dipacu teknologi.
6 Salah Faham Tentang Quantum Computing
Mitos 1: Quantum Computer Mencuba Semua Jawapan Serentak
Fakta: Quantum algorithm menggunakan superposition, interference dan measurement. Ia tidak sekadar menghasilkan semua jawapan kemudian mengambil jawapan yang betul.
Mitos 2: Quantum Computer Lebih Laju untuk Semua Perkara
Fakta: Speedup hanya wujud untuk problem dan algorithm tertentu.
Mitos 3: Quantum Computer Akan Menggantikan Laptop
Fakta: Classical computing kekal jauh lebih praktikal untuk general computing.
Mitos 4: Lebih Banyak Qubit Bermaksud Quantum Computer Lebih Baik
Fakta: Qubit count sahaja tidak mencukupi. Error rate, fidelity, connectivity dan logical qubits turut penting.
Mitos 5: Quantum Computer Sudah Boleh Pecahkan Semua Encryption
Fakta: Ancaman jangka panjang memang nyata, tetapi quantum computer hari ini belum mempunyai skala fault tolerant yang diperlukan untuk memecahkan cryptography moden secara umum menggunakan Shor’s algorithm.
Mitos 6: Quantum Computing ialah Sejenis AI
Fakta: Kedua-duanya ialah bidang pengkomputeran yang berbeza. Ada research yang menggabungkan quantum computing dan machine learning, tetapi satu tidak sama dengan yang lain.
Jadi, Adakah Quantum Computing Hype atau Teknologi Masa Depan?
Jawapannya: kedua-dua unsur itu wujud.
Quantum computing ialah bidang sains dan kejuruteraan yang sebenar. Quantum processors sudah wujud. Researchers sudah menjalankan calculation pada hardware sebenar, dan kemajuan penting sedang berlaku dalam error correction, processor architecture serta quantum algorithms.
Pada masa yang sama, terdapat banyak hype.
Tidak semua presentation korporat tentang “quantum advantage” akan berubah menjadi keuntungan komersial.
Tidak semua optimization problem akan menjadi lebih pantas.
Tidak semua syarikat memerlukan quantum strategy hari ini.
Dan roadmap vendor bukan jaminan bahawa fault tolerant system akan siap tepat pada tarikh yang diumumkan.
Pendekatan terbaik ialah berada di tengah-tengah:
Jangan abaikan quantum computing hanya kerana teknologinya masih awal, tetapi jangan juga membuat keputusan bisnes berdasarkan janji yang belum dibuktikan.
Dalam jangka masa terdekat, perkembangan yang mungkin paling relevan kepada organisasi bukanlah membeli quantum computer, tetapi membina cybersecurity yang lebih tahan masa depan, meningkatkan bakat STEM dan memahami bagaimana quantum boleh digabungkan dengan classical computing.
Kesimpulan
Quantum computing memperkenalkan cara pengiraan yang sangat berbeza daripada komputer klasik.
Ia menggunakan qubit, superposition, entanglement, interference, quantum gates dan measurement untuk menjalankan quantum algorithms.
Teknologi ini mempunyai potensi dalam bidang seperti:
simulasi kimia,
pembangunan material,
optimization,
kewangan,
logistics,
tenaga,
cybersecurity,
penyelidikan AI.
Namun, membina quantum computer berskala besar bukan perkara mudah.
Quantum noise, decoherence, gate errors dan keperluan quantum error correction masih menjadi cabaran besar. Kemajuan seperti logical qubits dan below threshold error correction menunjukkan hala tuju yang semakin jelas, tetapi perjalanan menuju fault tolerant quantum computing berskala besar masih merupakan projek engineering yang sangat kompleks.
Bagi pengguna biasa, quantum computer tidak akan menggantikan laptop dalam masa terdekat.
Bagi bisnes pula, perkara yang lebih praktikal ialah memahami teknologi ini, bersedia untuk perubahan cybersecurity dan memantau application yang benar-benar menunjukkan nilai ekonomi.
Dan bagi anak muda, quantum computing memberi satu lagi petunjuk bahawa kemahiran seperti matematik, fizik, computer science, engineering dan cybersecurity akan terus menjadi semakin penting dalam ekonomi teknologi masa depan.
Soalan Lazim Tentang Quantum Computing
Apa maksud quantum computing?
Quantum computing ialah kaedah pengkomputeran yang menggunakan quantum bits atau qubits dan prinsip mekanik kuantum untuk menjalankan pengiraan.
Apa itu qubit?
Qubit ialah unit asas maklumat quantum. Berbeza daripada bit biasa, quantum state qubit boleh berada dalam superposition sebelum diukur.
Apa beza bit dan qubit?
Bit klasik mempunyai nilai 0 atau 1. Qubit diterangkan menggunakan quantum state yang mempunyai amplitudes dan boleh dimanipulasi menggunakan quantum gates.
Bagaimana quantum computer berfungsi?
Qubit disediakan, kemudian quantum gates digunakan untuk membina quantum circuit. Algorithm memanipulasi quantum state sebelum qubit diukur untuk menghasilkan output klasik.
Adakah quantum computer lebih laju daripada komputer biasa?
Tidak untuk semua masalah. Quantum computer hanya dijangka memberi kelebihan besar untuk kelas masalah dan algorithm tertentu.
Adakah quantum computer sudah wujud?
Ya. Quantum hardware sebenar sudah tersedia melalui beberapa platform penyelidikan dan cloud. Namun, large scale fault tolerant quantum computing masih dalam pembangunan.
Apakah kegunaan quantum computing?
Antara bidang yang sedang dikaji ialah molecular simulation, material discovery, optimization, kewangan, logistics, cybersecurity dan machine learning.
Bolehkah quantum computer memecahkan encryption?
Quantum computer fault tolerant yang cukup besar secara teori boleh menjejaskan public key cryptography tertentu melalui algorithm seperti Shor’s algorithm. Sistem hari ini belum mempunyai kemampuan berskala cryptographic tersebut.
Apa itu post quantum cryptography?
Post quantum cryptography ialah cryptographic algorithms yang direka supaya tahan terhadap serangan daripada komputer klasik dan quantum. NIST telah memuktamadkan tiga standard utama yang kini boleh mula dilaksanakan.
Adakah quantum computer akan menggantikan komputer biasa?
Kemungkinan besar tidak. Quantum processor lebih berpotensi digunakan bersama classical computers sebagai accelerator untuk calculation tertentu.
